۱۶ام آبان ۱۳۹۶ جغرافی

مسجد النبی قزوین همانند مسجد جامع قزوین دارای شبستانی است که محل تجمع مردم این شهر به حساب می‌آید.

مقاله‌های مرتبط:

مسجدالنبی بنایی تاریخی در ضلع جنوبی خیابان امام خمینی (ره) در راستای بازار قزوین است. این بنا علاوه بر این که هر آدینه نمازگزاران جمعه را پذیرا است، هرساله میزبان بازدید هزاران گردشگر و به‌ویژه مسافران جینگسراوزی است.

این مسجد با ۱۴ هزار مترمربع مساحت، از نظر گستردگی صحن و شبستان‌ها و شیوه معماری در نوع خود منحصر به فرد است.

موقعیت مسجدالنبی قزوین روی نقشه

یکی از شهرهای بزرگ ایران در باختر و مرکز استان و شهرستان قزوین است. این شهر در بلندای ۱٬۲۷۸ متری از سطح دریا واقع شده است. قزوین در زمان حکومت صفوی پایتخت ایران بوده است و به همین دلیل دارای اماکن و موزه‌های تاریخی بسیاری است. قزوین از نظر تعداد اثر تاریخی رتبه نخست  ایران و سوم جهان قرار دارد. قزوین پایتخت بزرگ خوشنویسی ایران است و از جمله خوشنویسان معروف می‌توان به میرعماد قزوینی اشاره کرد.

75875

بیشتر بخوانید

این مسجد در کنار مجموعه بازار قزوین قرار دارد که از شور و هیجان مردمی خاصی در این راسته و بازار و مسجد را فرا می‌گیرد. با قدم زدن در این مجموعه زیبا علاوه بر حضور در این مسجد، از زنده بودن این بازار نیز بی‌نهایت لذت خواهید برد.

تاریخچه بنا

مسجدالنبی (ص) قزوین بر اساس منابع معتبر در زمان قاجار به فرمان فتحعلی شاه در محوطه وزیر یا چال وزیر که از موقوفات آقا جمال وزیر بوده بنا شده است. در دوره فتحعلی شاه به افزایش ساخت و سازها به خصوص در ابنیه مذهبی توجه شد، به گونه‌ای‌ که چهار مسجد از پنج مسجد بزرگ شاهی در این دوره ساخته شده است. در این دوره ساخت مناره برای چند دهه متوقف شد و سپس مجددا در عصر ناصری آغاز می‌گردد. دوره قاجار عصر پرداختن به گسترش فضا در معماری است و ما تجلی آن را در ساخت تعدادی از بزرگ‌ترین مساجد ایران در این دوره شاهد هستیم.

4

معماری مسجد

مسجد دارای سه ورودی شمالی، غربی و شرقی است. سردر و ورودی اصلی بنا که در ضلع شمالی استقرار یافته، دارای سردر باشکوهی است که پیش خان منتهی به خیابان امام را پس از گذشت از هشتی به صحن مسجد مرتبط می‌سازد.

مسجد النبی قزوین

عکس :امین رحمانی

سر در شمالی مسجد بسیار محتشم، مجلل و رفیع است و سرتاسر آن با کاشی‌های مینایی و اسلوبی بدیع تزیین شده و دارای کتیبه‌ای از کاشی لاجوردی به خط نستعلیق ممتاز به تاریخ ۱۲۰۲ هجری قمری است و به ایوانی می‌پیوندد که سطح زمین آن به شکل چند ضلعی پنج وجهی به مساحت ۸۲ متر بنا شده و بر بالای آن ماذنه بزرگی ساخته‌ است.

مسجد النبی

هنرمندان مسلمان سردر شمالی را چنان دلربا و استادانه با تزیینات کاشی‌کاری‌های لاجوردی، مقرنس و خطوط ممتاز نستعلیق و ثلث آراسته‌اند که هر بیننده‌ای را از این همه هنر و زیبایی به تحسین و شگفتی وامی‌دارد. صحن وسیع مسجد ابعادی در حدود ۸۷ در ۸۹ متر، حوض سنگی بزرگی را در وسط خود جای داده که این صحن از سمت شمال و جنوب به شبستان و از سمت شرق و غرب به رواق محدود می‌شود.

012

تکنیک های تزئینی در مسجد

در دوره قاجار (فتحعلی شاه)، بیشترین حجم تزیینات مساجد را کاشی‌کاری به خود اختصاص داده که از کاشی‌های هفت رنگ، معقلی و در پوشش گنبد از کاشی خشتی) نره (جهت این منظور و از گچ‌بری صرفا در ایجاد مقرنس‌های بخش ورودی) مسجدالنبی قزوین استفاده شده استچهار ایوان مسجدالنبی (ص) با دو گوشواره در هر طرف به رواق‌های هشتگانه مسجد پیوسته و هر کدام با تزیینات کاشی مینایی و کتیبه‌های نفیس با خط ثلث، جلوه‌ای خاص به مسجد بخشیده‌اند.

مسجد النبی

کتیبه های مسجد

کتیبه‌های ایوان‌های شرقی و غربی مزین به سوره مبارکه «عم یتسائلون عن النبا العظیم»ˈ و کتیبه دو ایوان شمالی و جنوبی سوره مبارکهˈ«هل اتی علی الانسان حین من الدهر»ˈ را چون نقشی جاویدان در خود نگه داشته است. هر یک از رواق‌های شمالی و جنوبی دارای چهارطاق نما و رواق‌های شرقی و غربی دارای ۹ طاق‌نما هستند که هر شبستان با ۲۸ طاق کوچک با وسعت هر کدام ۱۶ مترمربع است و به فاصله شش متر از همدیگر، روی ۱۸ ستون استوارشده‌اند و هر یک از طاق نماها دارای ارسی سه چشمه که مشرف به حیاط وسیع مسجد است.

4245

بر فراز مقصوره جنوبی، گنبد عظیم، زیبا و رفیعی با تزیینات کاشی هندسی و خطی، با قطر دهانه ۱۵ متر قرار دارد که این گنبد به صورت دو پوسته پیوسته ساخته شده و ارتفاع تیزه داخلی آن تا کف بنا ۲۰ متر و ارتفاع رأس خارجی آن تا کف حدود ۲۳ متر است. در جهت شمالی مقصوره مدخل ایوان است و در دیوار جنوبی محرابی قرار دارد که ازاره‌اش از سنگ مرمر و با کاشی‌های مینایی رنگارنگ تزیین شده است.

5432

در وسط هر یک از دیوارهای شرقی و غربی یک ارسی سه چشمه کار گذاشته شده و طرفین ارسی دو راهروی عریض احداث شده است که درهای آن مقصوره را به رواق‌های شبستان‌های طرفین اتصال می‌دهد. طول مقصوره ۱۵۰ متر و عرض آن ۱۴ و مساحت آن ۲۱۰ مترمربع است.